KUGA KAO METAFORA I OGLEDALO DRUŠTVA: UPOREDNA ANALIZA KULTURNOG PAMĆENJA BOLESTI U ROMANIMA VERENICI ALESANDRA MANCONIJA I KUGA ALBERA KAMIJA

Apstrakt

Ovaj rad istražuje upotrebu bolesti kao metafore u romanima Verenici Alesandra Manconija i Kuga Albera Kamija, polazeći od teorijskog okvira koji nudi Suzan Sontag u delu Bolest kao metafora. Analiza polazi od pretpostavke da epidemijske naracije, osim što oslikavaju istorijske događaje, oblikuju i prenose kulturno pamćenje kolektivnih kriza, istovremeno razotkrivajući društvene mehanizme moći, moralne dileme i obrasce ponašanja u vreme kriza. Manconijev prikaz kuge u Milanu 17. veka posmatra se kroz prizmu istorijskih, religijskih i društvenih okolnosti tog perioda, dok se Kamijeva alegorijska obrada epidemije analizira u kontekstu egzistencijalističke filozofije i posleratne moralne refleksije. Rad komparativno razmatra: (1) istorijski i društveni okvir oba romana, (2) metaforičku upotrebu kuge, (3) ponašanja ključnih likova kao odraze kolektivnih stavova prema bolesti, te (4) šire društvene kritike utkane u oba narativa. Primenom interdisciplinarne metodologije koja spaja književnu analizu i istorijsko istraživanje, rad nastoji da pokaže kako kuga, i pored Sontaginog upozorenja na opasnosti metaforičkog pristupa bolesti, ostaje moćno sredstvo književne artikulacije društvene otpornosti, moralne odgovornosti i traganja za smislom u uslovima egzistencijalne pretnje.